شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۲۲
آشنایی با چهره های حقوقی
دکتر محمدجعفر جعفری لنگرودی

دگتر لنگرودی در سال ۱۳۰۲ شمسی در لنگرود متولد شد. پدر و مادرش تحصیلات مذهبی و اشتغالات علمی و روحانی داشتند، در آغاز کودکی به فراگیری خوشنویسی، سواد، ادبیات فارسی و ادبیات عربی در محضر پدر بزرگوار خود مشغول شد.

کافه قانون -لنگرودی در سال ۱۳۰۲ شمسی در لنگرود متولد شد. پدر و مادرش تحصیلات مذهبی و اشتغالات علمی و روحانی داشتند، در آغاز کودکی به فراگیری خوشنویسی، سواد، ادبیات فارسی و ادبیات عربی در محضر پدر بزرگوار خود مشغول شد.

دوره تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در لنگرود به پایان رساند و وارد دانشسرای مقدماتی رشت شد،  پس از در گذشت پدر، به ادامه تحصیل در مدارس و حوزه‌های علمیه مذهبی پرداخت و به مشهد مقدس رفت.

در این شهر به فراگیری صرف ونحو، فرهنگ و ادبیات عرب، فصاحت و بلاغت در مدرسهً علمیهً دودر چهار گنبد مشهد مشغول شد و پس از مدتی کتاب المیزان در منطق را ترجمه کرد و از اولین طلابی بود که پس از احیای مجدد حوزه علمیه مشهد به آنجا رفت و به طور همزمان به تحصیل علوم و تدریس دانش خود مشغول بود.

در این زمان با چهره‌هایی مشهور مانند پروفسور عبدالجواد فلاطوری دوستی داشت، پس از تکمیل مقدمات، دروس سطح و خارج خود را نزد آیت الله حاج میرزا هاشم قزوینی آموخت و مورد اعتماد ایشان قرار گرفت، به طوری که اغلب، پاسخ به سوالات طلبه‌های دیگر را به او (آقای لنگرودی) ارجاع می کرد.

دکتر لنگرودی از محضر آیت الله حاج میرزا مهدی اصفهانی (در مدرسه نواب)، آیت الله کدکنی، میرزا مهدی آشتیانی، ادیب نیشابوری بهره‌های فراوان برد.

در سال ۱۳۲۶ (ش) به مدرسه حاجی اسد رفت و دروس خارج خود را در محضر آقا شیخ هاشم و آیت الله دامغانی فراگرفت، آنگاه به قم رفت و از محضر علما و مراجع بزرگ آن زمان مانند آیت‌الله العظمی بروجردی، آیت الله خوانساری و آیت الله صدر کسب فیض کرد.

به موازات تحصیل در حوزه قم، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران نیز ثبت نام کرده و با پیشینه دانش و آگاهی‌های قبلی خود به سرعت در علم حقوق پیشرفت کرد.

در همان سال اول کتاب اصول فلسفه حقوق را تالیف کرد و نبوغ خویش را در علم حقوق نمایان ساخت و دوره لیسانس رابا رتبه اول به پایان رساند و سرانجام با ارائه پایان نامه “تاثیر اراده در حقوق مدنی” موفق به دریافت دکترای حقوق خصوصی و قضایی خود با درجه عالی و تقدیر هئیت رسیدگی به این پایان نامه، شد.

در اواسط دهه ۱۳۳۰ (ش) به استخدام وزارت دادگستری درآمد و در کادر قضایی به خدمات مختلفی پرداخت اما غالبا خدمت قضایی در اداره کل ثبت کشور را بر عهده داشت.

به موازات شغل قضایی، از اواخر دهه ۱۳۳۰ به تدریس در دانشکده حقوق دانشگاه ملی ایران (شهید بهشتی کنونی)، دانشکده حقوق دانشگاه تهران، کلاسهای قضایی دادگستری و مراکز آموزش عالی دیگر پرداخت.

پس از بازنشستگی از دادگستری، به عضویت هئیت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران درآمد و مدتی نیز در سال ۱۳۶۳ (ش) ریاست دانشکده حقوق این دانشگاه را برعهده داشت.

دکتر لنگرودی در طول بیش از چهل سال خدمت فرهنگی و علمی، به تحقیق در شاخه‌ها و رشته‌های مختلف حقوقی پرداخته است که نمونه‌ای از آنها عبارتند از: حقوق اسلامی، حقوق تطبیقی، فقه و اصول فلسفه و ادبیات فارسی.

وی سالهای گرانبهای عمر خویش را در راه پژوهش در علم حقوق و تلفیق حقوق اسلامی و حقوق نوین صرف کرد، آثار ایشان سرشار از ایده ها و ابتکارات تالیفی به منظور تفهیم حقوق به زبان ساده و کاربردی است.

نمونه ارزشمند این گونه آثار، مجموعه دوره دانشنامه حقوقی و ترمینولوژی حقوق است، مقدمه‌ای که ایشان بر دیوان حافظ (درباره حافظ) نوشته بودند به مدت سی سال چاپ می شد و به عنوان مرجع مورد استفاده قرارمی‌گرفت.

از نامبرده تالیفات بسیاری به جای مانده است.

۱-کامل المیزان (منظومه عربی در منطق) مکتبه الاسلامیه مشهد ۱۳۲۷ خ.

۲-علم حدیث یا خودآموز رجال و درایه، مکتب علوم مشهد ۱۳۲۸خ.

۳-اصول فلسفی حقوق تهران ۱۳۳۲ خ.

۴-فرهنگ حقوقی نشر کانون معرفت لاله زار تهران ۱۳۳۴ خ.

۵-تاریخ حقوق ایران (از انقراض ساسانیان تا آغاز مشروطه) گیلان ۱۳۴۰ خ.

۶-تاثیر اراده در حقوق مدنی (رساله دکتری)، چاپ گیلان ۱۳۴۰ خ.

۷-مقدمه عمومی علم حقوق، تهران ۱۳۴۱ خ.

۸-دانشنامه حقوقی (۲جلدی) چاپ دانشگاه تهران ۱۳۴۳ خ.

۹-ترمینولوژی حقوق، انتشارات ابن سینا، تهران ۱۳۴۶ خ.

۱۰-دانشنامه حقوقی، جلد اول، (حرف الف) چاپ اول، ابن سینا، تهران ۱۳۴۸ خ.

۱۱-آراء شورایعالی ثبت و شرح ان، ابن سینا، تهران ۱۳۴۸ خ.

۱۲-رهن و صلح، چاپ ابن سینا، ۱۳۴۹ خ.

۱۳-وصیت، چاپ ابن سینا، ۱۳۵۰ خ.

۱۴-دانشنامه حقوقی، جلد دوم (حرف ب-ث)، چاپ ابن سینا، ۱۳۵۱ خ.

۱۵-عقد ضمان، شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری فرانکلین، تهران ۱۳۵۲ خ.

۱۶-دانشنامه حقوقی، جلد سوم (حرف ج تا دعوی حجر)، چاپ ابن سینا، ۱۳۵۲ خ.

۱۷-مکتبهای حقوقی در حقوق اسلام، ابن سینا، ۱۳۵۳ خ.

۱۸-عقد حواله، انتشارات دانشگاه ملی، ۱۳۵۴ خ.

۱۹-حقوق تعهدات، جلد اول، انتشارات موسسه عالی امور قضایی و اداری قم، ۱۳۵۴ خ.

۲۰-حقوق خانواده، نشر مولف، چاپخانه حیدری، تهران ۱۳۵۵ خ.

۲۱-حقوق ثبت، جلد اول، ثبت املاک، نشر مولف، چاپخانه حیدری، ۱۳۵۵ خ.

۲۲-دانشنامه حقوقی، جلد چهارم، (دعوی تحریم تا فهم عرفی)، انتشارات امیرکبیر، تهران ۱۳۵۶خ.

۲۳-حقوق اموال، نشر مولف، چاپ مشعل آزادی، ۱۳۵۶ خ.

۲۴-دائره المعارف حقوق مدنی و تجارت، جلد اول، حقوق تعهدات، عقود و ایقاعات، نشر بنیاد راستاد، تهران ۱۳۵۷ خ.

۲۵-عقد کفالت، انتشارات دانشگاه ملی، تهران، ۱۳۵۷ خ.

۲۶-ارث، جلد اول، انتشارات امیرکبیر، تهران ۱۳۵۷ خ.

۲۷-حقوق اسلام، کتابخانه گنج دانش، تهران، ۱۳۵۸ خ.

۲۸-دانشنامه حقوقی، جلد پنجم، (قائم مقام تا ید)، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۵۸ خ.

۲۹-دائره المعارف علوم اسلامی، قضایی، جلد اول، کتابخانه گنج دانش، تهران ۱۳۵۹ خ.

۳۰-دائره المعارف علوم اسلامی؛ قضایی جلد دوم، کتابخانه گنج دانش، تهران ۱۳۶۰ خ.[۵]

۳۱-دایره المعارف عمومی حقوق (الفارق) در ۵ جلد- انتشارات گنج دانش- ۱۳۸۵

۳۲- اساس در قوانین مدنی (المدونه)- انتشارات گنج دانش- ۱۳۸۵

۳۳- صد مقاله در روش تحقیق در علم حقوق-انتشارات گنج دانش

۳۴- فلسفه اعلی در علم حقوق-انتشارات گنج دانش

۳۵- فلسفه عمومی حقوق بر پایه اصالت عمل (تئوری موازنه)-انتشارات گنج دانش

۳۶- مسائل منطق حقوق -انتشارات گنج دانش

۳۷-شخصیت معنوی حافظ-انتشارات گنج دانش

۳۸-رازبقای ایران در سخن حافظ-انتشارات گنج دانش

۳۹-راز بقای ایران در سخن مولوی-انتشارات گنج دانش

۴۰- رازبقای ایران در سخن نظامی-انتشارات گنج دانش

۴۱- رازبقای ایران در سخن فردوسی-انتشارات گنج دانش

۴۲- منطق ادبی-انتشارات گنج دانش

۴۳- سیمای شعر -انتشارات گنج دانش

۴۴- فلسفه فرهنگ وهنر-انتشارات گنج دانش

۴۵-تاریخ معتزله

۴۶-اندیشه و ارتقاء (یکصدو یک مقاله در علم ماهیت شناسی حقوقی)

۴۷-علم حقوق در گذر تاریخ

۴۸-وسیط در ترمینولوژی حقوق

۴۹- فن استدلال در منطق حقوق اسلام

۵۰-فلسفه حقوق مدنی

۵۱-روش جدید در مقدمه عمومی علم حقوق

۵۲-فرهنگ عناصر شناسی حقوق مدنی – حقوق جزا

۵۳-مبسوط در ترمینولوژی حقوق (۵ جلد) انتشارات گنج دانش

۵۴- مجموعه محشی قانون مدنی و طرح اصلاح قانون مدنی

۵۵-فیلولوژی-چاپ اول-سال ۱۳۹۰-نشرگنج دانش (اکثر آثار دکتر لنگرودی را انتشارات گنج دانش منتشر می‌نماید)

۵۶- چهار مقاله- -نشرگنج دانش

برچسب‌ها: